Wie helpt me?

Ik weet nu niet meer zeker of je automatendraaiwerk nu wel of niet aan elkaar moet schrijven.
In het kader van het checken van de website op mogelijke trefwoorden heb ik het toch eens opgezocht in wikipedia én de (gratis) online versie van de van de dikke van Dale, en in beide gevallen vond ik geen resultaat.
Is het nu automatendraaiwerk of automaten draaiwerk? Persoonlijk neig ik naar de eerste versie. Anderzijds schrijf ik wel serie draaiwerk, en geen seriedraaiwerk. Voor ik verder ga met deze stukjes zou ik daar eens diep over moeten nadenken. Maar dat is nu net één van mij zwakke punten, nadenken. En als het dan nog diep moet ook.

Ik wil mijn taal correct gebruiken (daar zal vast wel iets op aan te merken zijn), en taal is een levend iets. Als we met zijn allen een woord maar vaak genoeg ‘fout’ gebruiken komt het vanzelf met die betekenis in het woordenboek. Want een woordenboek is er niet per sé om uit te leggen hoe het moet, maar eerder om te vertellen wat een woord betekent.

Dus automatendraaiwerk of automaten draaiwerk, wat is nu de correcte term voor serie draaiwerk (of seriedraaiwerk) dat op automatische draaimachines gemaakt is.

Eigenlijk wel vreemd, wij zijn heel goed in automaten draaiwerk (of automaten draaiwerk), maar we weten niet eens hoe je het nu eigenlijk schrijft. Maar zo kan een koe uitstekend melk maken, en die weet niet eens wat schrijven is. Dus is onze twijfel tussen automaten draaiwerk of automatendraaiwerk eigenlijk niet echt storend.
Zolang ons draaiwerk maar deugt (en dat doet het!!)

Automatendraai materialen kennis, deel I

Ik ben niet echt een deskundige op materiaal gebied. Dat komt omdat wij ons vooral beperken tot makkelijk verwerkbare materialen. Want dat is gewoon een belangrijke voorwaarde om met een betrekkelijk kleine, dus lichte machine (zo krijg je meer machines in je hal) veel producten te maken.

Favoriet bij de automatendraaiers was altijd messing, MS58, CuZn39Pb3.
Kijk zelf maar eens in de bouwmarkt hoeveel CV en sanitair onderdelen er van messing gemaakt zijn, al dan niet vernikkeld.
Dit materiaal is extreem kortspanig, geeft vrijwel geen gereedschap slijtage, en het is heel eenvoudig te recyclen. In de tijd dat speciale vormen met speciaal profiel gereedschap moesten worden was dit materiaal dus goud waard. De belangrijkste component is koper, en in deze geëlektrificeerde wereld is koper, als geleider, heel erg in trek. Tegenwoordig kost koper dus goud geld, en als grondstof is het voor automatendraaiwerk een beetje achterhaald. Met de moderne CNC techniek zijn bijna alle realiseerbare vormen met standaard gereedschap te maken. En gereedschap slijtage is met hardmetalen wisselplaatjes een minder groot probleem dan met het speciaal geslepen profiel gereedschap van vroeger.
Messing heeft nog steeds het voordeel dat het tamelijk ongevoelig is voor oxidatie. Dat is één van de redenen dat het nog steeds veel voor ‘natte’ toepassingen (zoals sanitair en CV) gebruikt wordt. En het is nog steeds makkelijk te recyclen, zodat bij ‘holle’ producten, in hele grote series, vrijwel alleen het echt gebruikte materiaal betaald hoeft te worden. De spanen kunnen, bij voldoende volume, vaak tegen een bescheiden bedrag weer omgewerkt worden tot volwaardige staven.

Daartegenover staan ook wat nadelen: Messing bevat lood (daar dankt het zijn goede eigenschappen grotendeels aan), en lood is een ‘verdacht’ materiaal. Door internationale wetgeving en verdragen wordt het gebruik van lood aan banden gelegd. Over het algemeen terecht, maar in heel veel toepassingen is gebonden lood, zoals in deze legering, tamelijk onschadelijk. Toch lijkt het me niet aan te bevelen om altijd maar water te drinken dat veel met loodhoudend messing in contact geweest is.
Messing is, door de hoge koperprijs, duur. Zelfs nu alle metaalprijzen heel fors gezakt zijn is messing nog steeds duurder dan staal.
Messing geeft heel korte spanen. Dat is met draaien vaak een voordeel. Totdat je producten moet uitzoeken of een machine moet schoonmaken. De scherpe naaldjes, ook wel kopervlooien genoemd, zetten zich vast in je kleding (en vooral sokken), en ze kunnen je nog vele wasbeurten achtervolgen. Ook in je vel zijn ze niet fijn.
De kopervlooien gaan ook overal in de machine zitten op plekken waar je ze niet hebben wilt, en richten schade aan in afdichtingen, het koelsysteem enzovoorts.

Samengevat: Messing was een onmisbaar materiaal voor het draaien op draai automaten, maar gelukkig is er nu wat beters voor.

het automaten draaien van aluminium

Het is niet om mezelf er makkelijk van af te maken, maar ik heb een site met een hele mooie presentatie en goede uitleg gevonden over het draaien van aluminium. En de theorie gaat natuurlijk ook op voor het draaien van staal, roestvaststaal, messing en kunststoffen. Ik wil geen plagiaat plegen, dus plaats ik gewoon een link.

Op onze automaten draaien wij niet heel veel anders dan hier beschreven wordt. Natuurlijk zijn er wel verschillen. Het belangrijkste bij draaien van aluminium op draaiautomaten is de afvoer van de spanen. “Gewoon” aluminium geeft, zonder voorzorg maatregelen, lange krullen die zich om draaiwerkstuk en de gereedschappen heen wikkelen. Één van de manieren om de spaanvorming te beheersen is het zoeken van de optimale verhouding tussen aanzet en voeding (zie een eerdere editie van dit Blog). Maar dan nog zijn sommige aluminium soorten lastig te draaien. Er zijn gelukkig speciale legeringen waarvan de spaan makkelijker breekt. Meestal wordt dit bereikt door een toevoeging van lood en of koper. (bijvoorbeeld Aluminium 2011, ofwel 28st).
Vooral lood is tegenwoordig niet welkom meer, omdat er wettelijke beperkingen op de hoeveelheid lood die producten nog maar mogen bevatten. Dat lood in een stabiele legering een nuttige taak kan hebben, en zijn giftige karakter verliest is geen item om op deze plek te bediscussiëren. Lood en koper zijn ook hinderlijk bij het anodiseren, en andere oppervlakte bewerkingen, van aluminium. Hard anodiseren kan (meestal) niet als deze elementen in de legering zitten, anodiseren geeft een minder mooi (maar technisch wel zeer aanvaardbaar) resultaat, en verchromen en chemisch vernikkelen geeft soms problemen.

Maar gelukkig zijn er voor automatendraaiwerk inmiddels alternatieven , zodat een met minder lood een goede, op draai automaten bewerkbare, draai kwaliteit aluminium geen utopie meer is, bijvoorbeeld aluminium 6026.