Alle voortzetting is moeilijk

Beginnen met een blog valt wel mee, maar na een tijdje val je in herhalingen. Vandaar de aanhef: alle voortzetting is moeilijk. En zojuist zag ik dat ik een stukje uit oktober verleden jaar niet gepubliceerd had. Stond kant en klaar te wachten op die éne muisklik. Ook niet zo'n handige voortzetting. Sinds dat stukje hebben we weer nieuw truukjes bij geleerd, of meer handigheid opgedaan met ons inmiddels bekende zaken. Titanium draaien is nog geen gemeengoed, maar we schrikken er niet meer zo van. De eerste, bijna onmogelijk geachte, productjes in Hastelloy bleken nou niet direct een eitje, maar uiteindelijk best goed te doen. En zo maak je na ruim 50 jaar draaien nog vorderingen in onze automatendraaierij. En of dat automatendraaien nu snel opgevolgd zal worden door 3D printen? Ondanks de opkomst van 3D printen zou het me verbazen. Heel complex werk misschien, of werk met holtes, bijvoorbeeld om gewicht te besparen. De laatste keer dat ik vergeleken heb was een 3D printer duurder en trager dan een verspanende machine. Voor relatief eenvoudige producten, dat wel. Nou vind ik onze machines, met tot 7 gestuurde assen al behoorlijk complex, maar op "wereldschaal" valt dat reuze mee. We hebben per bewerkingskant meestal maar één gereedschapshouder in actie (twee kan wel, maar is meestal gewoon niet praktisch), en de bewerkingen zijn best wel recht toe, recht aan. Het doet er niet toe of de beitel rechtdoor gaat, of een fraaie gebogen baan aflegt, zolang de beitelpunt maar bij het materiaal kan komen. Dus verbogen en verborgen holtes, dat kan niet zo simpel op een verspanende (draai) machine. Wij maken dus enkel eenvoudige producten, maar is eenvoud nou niet een kenmerk van het ware? Zolang ontwerpers naar eenvoud streven (door lage prijzen ingegeven) zullen verspanende (draai) bewerkingen blijven lonen.

Wie het kleine niet eert ………………………

Wij zijn dus heel blij met onze Citizen Cincom A20. Compleet met zijn stafaanvoer en hoge druk koelmiddel pomp maakt hij het leven in de automatendraaierij hier weer wat lichter. Die stangen aanvoer automaat hadden we natuurlijk al, anders is een langdraaier hier geen echte draaiautomaat. Tot 20 mm doet hij het uitstekend, met wat meer (verspanings) power dan zijn voorgangers. En dan belt er vandaag iemand of wij langdraaiwerk van rond 40 mm aankunnen. Dan moet ik helaas nee verkopen. Na heel diep nadenken kon ik mij herinneren dat ik wel van langdraai machines voor zulke grote diameters gehoord heb. Maar daar blijft het wel bij, ik heb ze zelfs niet eens gezien. Want als de diameter groter dan, pakweg, 20 à 25 mm wordt verliest een langdraaier terrein op machines die wel een normale snede opdeling kunnen maken. Een langdraaier moet in één keer van de uitgangs diameter naar de uiteindelijke diameter draaien. Als je eerst een klein beetje afdraait, en dan de spil terugtrekt, vervalt bij de volgende snede de ondersteuning door de geleidebus. En als je een diepe snede maakt kun je maar weinig voeding geven, waardoor je vaak lange spanen krijgen, die op den duur zichzelf en het gereedschap in de weg gaan zitten. Ieder materiaal heeft zijn optimale verhouding tussen snedediepte en voeding. En ieder materiaal heeft een specifieke snijweerstand. De specifieke snijweerstand wordt echter groter als de voeding kleiner wordt. Dat betekent dat de voeding nog kleiner gekozen moet worden, de specifieke snijweerstand, en dus de gevraagde snijkracht verder toenemen, waardoor de voeding nog kleiner genomen moet worden, enzovoorts. Bij een diepe snede (en daar is bij een grotere uitgangs diameter meer kans op) kan de voeding dus zo laag worden dat het snij gereedschap eerder glij gereedschap wordt, en er meer warmte dan spanen gemaakt wordt. Natuurlijk zijn er trucs om dat op te lossen. Op onze Manurhin KMX26 zetten wij twee beitels tegenover elkaar, in Z ietsje verschoven, zodat we toch een voor- en nadraaier hebben. Dat kan op vrijwel iedere machine met meerdere gereedschapsdragers. En op de machines waar maar één beitel tegelijk gebruikt kan worden kun je gewoon iedere keer een klein stukje doen, als de ongedraaide staf het contact met de geleidebus maar niet verliest. En op onze Citizen Cincom A20 en op onze KMX26 zit een flexibele geleidebus, die een stuk langer is dan een normale geleidebus. Dan kun je deze truc dus over een grotere lengte tegelijk uithalen. Maar je krijgt uiteindelijk wel een product met wat hobbeltjes. Meestal nauwelijks meetbaar, zo klein, maar wel zichtbaar. En zo is er ook in het automatendraaiwerk altijd nog wat bij te leren. Deze trucs kennen wij al, voor iemand anders is het misschien nieuw. En wij zijn ondertussen bezig Hastelloy en Titanium te leren draaien. Voor een ander misschien gesneden koek, voor ons weer even wennen. Maar het gaat lukken. Voorlopig vooral in de kleinere diameters natuurlijk.

Meer drukte

Behalve een nieuwe langdraaiautomaat (zie de blog van gisteren) zijn we ook aan een nieuw ERP systeem toe het huidige systeem (ARGOS) voldoet uitstekend, maar tot op zekere hoogte. Het is in 1998 (of moet ik nu schrijven ‘in de vorige eeuw’) met zorg gekozen en ingericht, en het is up to date gebleven tot in 2003 de steker van de leverancier er uit viel. Sindsdien wordt het systeem niet meer onderhouden, en op een enkele hapering na (die netwerk gerelateerd lijkt) werkt het probleemloos.

Maar ja, onze automatendraaierij is technisch gegroeid in die tijd, en dan is het jammer dat de automatisering daar bij achterblijft.
Dus wordt er een nieuw ERP systeem gezocht. Dat klinkt simpel, en dat is het in eerste instantie ook. Door het opstellen van een lijst met criteria is de long list al heel snel in te korten tot een short list. En dan beginnen de problemen.

In 2007 zijn we ook al eens het hele traject doorgegaan, en op het allerlaatste moment op onze keuze teruggekomen. Wij hadden er al drie maanden mee proefgedraaid, toen er hinderlijke fouten naar voren kwamen. Maar ja, een ERP systeem dat zo dicht bij onze wensen zit, met veel gebruikers in Nederland, zal in 4 jaar tijd toch wel gerepareerd kunnen worden. Dus dit systeem verdient een plaatsje op de shortlist. Alleen, de leverancier wil niet met me in overleg.

Nummer twee uit 2007 wil niet nog een demonstratie geven, want ik heb er al twee gehad. In 2007. Jawel, demonstraties waarbij ik kon zien hoe handig iemand met dit systeem om kan gaan. Ik vergelijk het met fietsen, of kanovaren. Als je een geoefend persoon langs ziet komen ziet het er simpel uit, maar als je zelf voor de allereerste keer op of instapt valt het vaak tegen. Eigenlijk kun je als beginner niet eens oordelen of de betreffende fiets of wat dan ook geschikt voor je is.
Bij een ERP systeem is dat niet anders. Maar net zo goed als je op de kant in een kano wel kan testen of je het zitje comfortabel vind kun je, eenmaal zelf achter de knoppen van een ERP system , als je je dagelijkse handelingen uitvoert, wel bepalen of je er lekker bij voelt, of de manier van werken je aanspreekt. Want de automatisering moet bij het bedrijf passen en niet andersom.

Bij de derde leverancier mocht ik wel zelf testen, en dat ging best goed. Maar ja, met een lege database, telkens keuze uit één item. Dat werkt super overzichtelijk. Automatendraaien is gelukkig een simpel vak (anders had ik er niets van begrepen), maar er is gelukkig meer keuze dan één van alles. Het derde systeem is heel mooi en uitstekend verzorgd. Het lijkt allemaal dingen te kunnen waarvan ik nog niet weet wat ik er mee doen moet. En alle waar is natuurlijk naar zijn geld. Ik verwacht dat dit systeem ook afvalt als ik naar het kosten/opbrengsten plaatje kijk. Het is iets te mooi, iets te automatisch, waardoor er veel 'herstelwerk onstaat. Als de computer zezlf gaat invullen hoeveel materiaal je verbruikt hebt is dat nie altijd overeenkomstig de werkelijkheid. Met een beetje extra aandacht is dat te vermijden (nooit de defaults zomaar accepteren), en dan blijft er een goed systeem over.
Maar ja, als ik het niet netjes met de andere kandidaten kan vergelijken, hoe beslis ik dan welke ik hebben wil? .

Automatendraaien is een simpel proces. Materiaal aan één kant in de machine, en aan de andere kant de producten er uit. Soms moet er dan nog wat met het draaiwerk gebeuren, maar met de huidige machines is dat steeds minder. Tenzij het buiten de deur moet gebeuren natuurlijk, en dan is een goed ERP pakket wel weer handig om aan te sturen en het overzicht te houden. Automatendraaien moet vanzelf gaan, en daar moet ons ERP systeem ons bij ondersteunen.

Draaien is topsport

Als oprechte automatendraaiers wisten wij het natuurlijk al lang. Draaien is topsport. En ieder jaar zien wij dat bevestigd door de WorldSkills. Dit jaar worden de WorldSkills gehouden in Calgary, waar Yvonne van Gennip in 1988 maar liefst op drie afstanden een gouden olympische medaille won. Top sport op een top sport locatie dus.

En om dichter bij de sport te blijven is één van de opdrachten die ‘onze’ vakkanjers daar moeten uitvoeren het maken van een fitness apparaat, dat de opgewekte energie omzet in elektriciteit, zodat deze nuttig gebruikt zou kunnen worden.

Als metaal bedrijf dragen wij bij aan de stichting OOM, (Stichting Opleiding en Ontwikkeling Metaalbewerking, die samen met de verwante opleidingsfondsen in de technische bedrijfstakken bureau TOP mogelijk maakt), dus zijn het ook echt ONZE vakkanjers, ondanks het feit dat we zelf niemand bijgedragen hebben voor dit team.

Maar ook op niet olympische locaties wordt topsport bedreven, dat zie ik hier dagelijks in de werkplaats. Echt dagelijks, want als automatendraaierij draait het hier op weekenddagen vaak onbemand verder. Dat lijkt simpel, want de automaten doen het werk. Maar het betekent ook dat de vakkrachten die deze automaten instellen en bedienen hun spullen goed in orde moeten hebben. Een goede voorbereiding is immers de halve prestatie.

Meer over sinterbrons,

Ik was in de vorige editie erg enthousiast aan het vertellen over sinterbrons, en de nieuwe dingen die ik weer bijleer. Nu blijkt (ook weer een beetje gelukkig) dat ik eigenlijk best al een hoop weet. De genoemde ‘staven’ sinterbrons blijken hooguit centimeters lang te zijn. Met een beetje moeite zijn er (maar) vijf producten uit één bus te halen , en dat is nu niet precies het aantal waarmee een automatendraaier blij is. Want om de vijf producten een nieuwe staf laden, dat houdt de productie best wel op. Verder is de ‘staf’ al korter dan het reststuk van het stangen laadmagazijn. Dit vraagt dus om andere maatregelen, en die weten we te treffen.

In het verleden hebben wij al eerder onderdelen die te groot waren voor onze stafdoorlaat als inlegwerk gemaakt. En bij hele platte ringen maken we er gewoon een aantal achter elkaar van het zelfde stuk materiaal. En dat kan voor de productietijd flink uitmaken. Ook dat kunstje hebben we ooit geleerd (of afgekeken) . Want een oude hond leer je geen nieuwe kunstjes, maar een 50 jaar oude automatendraaierij leren we nog wel bij.

Vakantie pret,

Een deel van Nederland is al op vakantie, en dat is voor ons, als toelevering bedrijf, want dat is onze automatendraaierij, goed te merken. Bekende afnemers nemen wat minder af (nog minder, want door de krediet crisis staat alles al op een laag pitje). Ze nemen minder af omdat ze gewoon even weg zijn, wegens vakantie, of omdat hun afnemers minder afnemen, omdat ze even weg zijn, wegens vakantie. Daarentegen zijn er wel weer nieuwe aanvragen van onbekende potentiële afnemers, die bij ons terecht komen omdat hun reguliere toeleverancier even weg is (wegens vakantie), of omdat de werknemer die de werkzaamheden ander verricht of uitbesteed even weg is, wegens vakantie, of definitief vertrokken, als gevolg van de krediet crisis.

Wij zijn voornemens de hele vakantie periode open te blijven, al weet je het maar nooit, met de vakantie, en de, aanhoudende, kredietcrisis.

Laat uw vakantie (pret) niet bederven omdat u onderdelen (of een aanbieding) niet tijdig binnen lijkt te kunnen krijgen, wij zijn er de hele zomer voor u!.

speciaal

Wij draaien, dat is inmiddels wel bekend. Wij draaien vooral in series. Die series draaiwerk draaien wij op automatische machines. Dat zijn draaiautomaten. Wij zijn dus automatendraaiers in een automatendraaierij. En dat is een specialisme waar we trots op zijn.

De automatendraaierij van de 21e eeuw is niet meer te vergelijken met de automatendraaierijen van zo’n 20 jaar geleden. De vele rijen gelijksoortige draaimachines die één kunstje kenden zijn vervangen door flexibele CNC draaiautomaten, die complexe gedraaide producten in één keer kant en klaar maken. Nadat de onderdelen gereinigd zijn kunnen ze zo verstuurd worden.

Draaidelen die vroeger nog een paar keer in handen genomen moesten worden voor aanvullende bewerkingen komen nu helemaal kant en klaar van de machine. Die draaimachines zijn dus fors ingewikkelder geworden, en het werk uitdagender.

En de automatendraaierij van, pakweg, 2030, zal weer heel anders zijn dan de automatendraaierij van nu. Misschien vinden wel iets dat verspanen overbodig maakt. Want eigenlijk is het vreemd om (soms) het grootste deel van het materiaal weg te gooien, en maar ‘een beetje’ product over te houden.

Automatendraaiwerk is speciaal werk. En wij zijn trots op ons specialisme.