Wie het kleine niet eert ………………………

Wij zijn dus heel blij met onze Citizen Cincom A20. Compleet met zijn stafaanvoer en hoge druk koelmiddel pomp maakt hij het leven in de automatendraaierij hier weer wat lichter. Die stangen aanvoer automaat hadden we natuurlijk al, anders is een langdraaier hier geen echte draaiautomaat. Tot 20 mm doet hij het uitstekend, met wat meer (verspanings) power dan zijn voorgangers. En dan belt er vandaag iemand of wij langdraaiwerk van rond 40 mm aankunnen. Dan moet ik helaas nee verkopen. Na heel diep nadenken kon ik mij herinneren dat ik wel van langdraai machines voor zulke grote diameters gehoord heb. Maar daar blijft het wel bij, ik heb ze zelfs niet eens gezien. Want als de diameter groter dan, pakweg, 20 à 25 mm wordt verliest een langdraaier terrein op machines die wel een normale snede opdeling kunnen maken. Een langdraaier moet in één keer van de uitgangs diameter naar de uiteindelijke diameter draaien. Als je eerst een klein beetje afdraait, en dan de spil terugtrekt, vervalt bij de volgende snede de ondersteuning door de geleidebus. En als je een diepe snede maakt kun je maar weinig voeding geven, waardoor je vaak lange spanen krijgen, die op den duur zichzelf en het gereedschap in de weg gaan zitten. Ieder materiaal heeft zijn optimale verhouding tussen snedediepte en voeding. En ieder materiaal heeft een specifieke snijweerstand. De specifieke snijweerstand wordt echter groter als de voeding kleiner wordt. Dat betekent dat de voeding nog kleiner gekozen moet worden, de specifieke snijweerstand, en dus de gevraagde snijkracht verder toenemen, waardoor de voeding nog kleiner genomen moet worden, enzovoorts. Bij een diepe snede (en daar is bij een grotere uitgangs diameter meer kans op) kan de voeding dus zo laag worden dat het snij gereedschap eerder glij gereedschap wordt, en er meer warmte dan spanen gemaakt wordt. Natuurlijk zijn er trucs om dat op te lossen. Op onze Manurhin KMX26 zetten wij twee beitels tegenover elkaar, in Z ietsje verschoven, zodat we toch een voor- en nadraaier hebben. Dat kan op vrijwel iedere machine met meerdere gereedschapsdragers. En op de machines waar maar één beitel tegelijk gebruikt kan worden kun je gewoon iedere keer een klein stukje doen, als de ongedraaide staf het contact met de geleidebus maar niet verliest. En op onze Citizen Cincom A20 en op onze KMX26 zit een flexibele geleidebus, die een stuk langer is dan een normale geleidebus. Dan kun je deze truc dus over een grotere lengte tegelijk uithalen. Maar je krijgt uiteindelijk wel een product met wat hobbeltjes. Meestal nauwelijks meetbaar, zo klein, maar wel zichtbaar. En zo is er ook in het automatendraaiwerk altijd nog wat bij te leren. Deze trucs kennen wij al, voor iemand anders is het misschien nieuw. En wij zijn ondertussen bezig Hastelloy en Titanium te leren draaien. Voor een ander misschien gesneden koek, voor ons weer even wennen. Maar het gaat lukken. Voorlopig vooral in de kleinere diameters natuurlijk.

Weer meer

Eindelijk is er een lang gekoesterde wens in vervulling gegaan. De nieuwe Miyano BNJ is binnen, en heeft in vlottempo zijn eerste serie onderdeeltjes er door gedraaid. We wilden al eerder een BNJ er bij, maar toen besloot het werk even uitte blijven. Crisis dus. Nadat we weer een beetje bijgekomen waren gaf de eerste CNC langdraaier aan met welverdiend pensioen te willen. Helaas, er is geen rusthuis voor oude machines, dus het is de sloop geworden. En een hagelnieuwe Citizen A20-7, met 7 gestuurde assen (2 x X, 2xZ , 2x C, één maal Y).En nu was dus de BNJ aan de beurt. Waarom een BNJ ? Welnu, dat is een hele handige machine, compact, veelzijdig, en betrouwbaar. Mijn "filosofie" over automatendraaien komt er keurig in tot uiting. Geen idioot hoge ijlgangen, maar korte wegen. Geen hoge toerentallen, want dan gaat de staf vrolijk kwispelen, waar het draaibeeld dan weer lelijk van wordt. maar wel een aardig koppel, om toch lekker materiaal af te kunnen nemen. 12 aangedreven gereedschappen (maar dan is er geen plek meer voor een afsteekbeitel, dus in de praktijk zullen we er niet snel meer dan 10 gebruiken. Door de grote slag in Y is het ook mogelijk om dubbelspindelhouders te gebruiken om, bijvoorbeeld centerboor en boor samen één gereedschap positie te laten delen. Dus emt allee neen afsteekbeitel/aanslag wel degelijk 12 aangedreven gereedschappen beschikbaar met die dubbele houder!. En aangedreven gereedschappen zijn steeds belangrijker geworden bij het draaien. Ze hebben eigenlijk maar één nadeel, je komt er altijd tekort. Nu hebben we er weer meer, maar het zal mij benieuwen hoe lang het er voldoende zijn.

Lang draaien

De kogel is door de kerk, het ei is gelegd, er gaat een nieuwe langdraai machine besteld worden.Dat stond een paar weken geleden ook op deze Blog. Dus dat is geen nieuws. Wat wel nieuws is dat we voor een merk, een type en een leverancier gekozen hebben. Dus als we het voor elkaar krijgen komt er een hagelnieuwe Citizen Cincom A20. We blijven bij ons vertrouwde merk. En waarom zouden we dat niet doen? Onze eerste CNC langdraai automaat, een Citizen Cincom L16, heeft het 20 jaar volgehouden, en nu staat hij ook nog te draaien. Weliswaar met een paar zeer ernstige beperkingen. We moeten het oude baasje nauwgezet in de gaten houden, maar dat nemen we voor lief. Van een oud gediende, die nooit in een echte ploegendienst gedraaid heeft, heeft deze langdraaier onwaarschijnlijk veel uren op zijn naamstaan. En in de diameters draait hij nog net zo nauwkeurig als altijd. Alleen de lengtematen willen tegenwoordig wel eens een beetje ‘schommelen’. Dat kan met slijtage aan het spanmechanisme te maken hebben, of met een kogelomloopspil. Na een paar maanden zoeken zijn we er nog niet uit. Dus zolang hij blijft draaien mag hij wat simpeler werk doen, dan staat deze draai automaat er niet zo verlegen bij.

Het is nog even spannend geweest, er zijn meer aanbieders van langdraai machines. In de loop der tijd heb ik zeker 3 nieuwelingen gezien die wilden proberen een plaatsje in de markt te veroveren. Ik heb tenminste 3 x de eerste automatendraaierij met een langdraaier van een, voor Nederland, nieuw merk langdraaier kunnen zijn. Dat ging niet altijd succesvol, want van de eerste weet ik dat ze maar één machine verkocht hebben, en nu zelfs helemaal niets meer in europa schijnen te doen. Niet onder eigen naam
tenminste.
Kennelijk zijn wij inmiddels toch een soort autoriteit op langdraai gebied dat dit soort machines (bijna) steeds al eerste aan ons aangeboden wordt.

Ik heb helemaal niets tegen vernieuwing, en al helemaal niets tegen verbetering. Maar omdat niet alle vernieuwing verbetering is houden we deze keer alles bij het oude. Nou ja, alles, het is natuurlijk wel een nieuw type langdraaier, met weer nieuwe mogelijkheden. Het is een heel simpele machine, zeg maar het instapmodel, en hij heeft al meer bewerkingsmogelijkheden dan alle zes onze huidige Citizen langdraaiers. En hopelijk blijft hij net zo lang draaien als zijn voorganger.

Meer drukte

Behalve een nieuwe langdraaiautomaat (zie de blog van gisteren) zijn we ook aan een nieuw ERP systeem toe het huidige systeem (ARGOS) voldoet uitstekend, maar tot op zekere hoogte. Het is in 1998 (of moet ik nu schrijven ‘in de vorige eeuw’) met zorg gekozen en ingericht, en het is up to date gebleven tot in 2003 de steker van de leverancier er uit viel. Sindsdien wordt het systeem niet meer onderhouden, en op een enkele hapering na (die netwerk gerelateerd lijkt) werkt het probleemloos.

Maar ja, onze automatendraaierij is technisch gegroeid in die tijd, en dan is het jammer dat de automatisering daar bij achterblijft.
Dus wordt er een nieuw ERP systeem gezocht. Dat klinkt simpel, en dat is het in eerste instantie ook. Door het opstellen van een lijst met criteria is de long list al heel snel in te korten tot een short list. En dan beginnen de problemen.

In 2007 zijn we ook al eens het hele traject doorgegaan, en op het allerlaatste moment op onze keuze teruggekomen. Wij hadden er al drie maanden mee proefgedraaid, toen er hinderlijke fouten naar voren kwamen. Maar ja, een ERP systeem dat zo dicht bij onze wensen zit, met veel gebruikers in Nederland, zal in 4 jaar tijd toch wel gerepareerd kunnen worden. Dus dit systeem verdient een plaatsje op de shortlist. Alleen, de leverancier wil niet met me in overleg.

Nummer twee uit 2007 wil niet nog een demonstratie geven, want ik heb er al twee gehad. In 2007. Jawel, demonstraties waarbij ik kon zien hoe handig iemand met dit systeem om kan gaan. Ik vergelijk het met fietsen, of kanovaren. Als je een geoefend persoon langs ziet komen ziet het er simpel uit, maar als je zelf voor de allereerste keer op of instapt valt het vaak tegen. Eigenlijk kun je als beginner niet eens oordelen of de betreffende fiets of wat dan ook geschikt voor je is.
Bij een ERP systeem is dat niet anders. Maar net zo goed als je op de kant in een kano wel kan testen of je het zitje comfortabel vind kun je, eenmaal zelf achter de knoppen van een ERP system , als je je dagelijkse handelingen uitvoert, wel bepalen of je er lekker bij voelt, of de manier van werken je aanspreekt. Want de automatisering moet bij het bedrijf passen en niet andersom.

Bij de derde leverancier mocht ik wel zelf testen, en dat ging best goed. Maar ja, met een lege database, telkens keuze uit één item. Dat werkt super overzichtelijk. Automatendraaien is gelukkig een simpel vak (anders had ik er niets van begrepen), maar er is gelukkig meer keuze dan één van alles. Het derde systeem is heel mooi en uitstekend verzorgd. Het lijkt allemaal dingen te kunnen waarvan ik nog niet weet wat ik er mee doen moet. En alle waar is natuurlijk naar zijn geld. Ik verwacht dat dit systeem ook afvalt als ik naar het kosten/opbrengsten plaatje kijk. Het is iets te mooi, iets te automatisch, waardoor er veel 'herstelwerk onstaat. Als de computer zezlf gaat invullen hoeveel materiaal je verbruikt hebt is dat nie altijd overeenkomstig de werkelijkheid. Met een beetje extra aandacht is dat te vermijden (nooit de defaults zomaar accepteren), en dan blijft er een goed systeem over.
Maar ja, als ik het niet netjes met de andere kandidaten kan vergelijken, hoe beslis ik dan welke ik hebben wil? .

Automatendraaien is een simpel proces. Materiaal aan één kant in de machine, en aan de andere kant de producten er uit. Soms moet er dan nog wat met het draaiwerk gebeuren, maar met de huidige machines is dat steeds minder. Tenzij het buiten de deur moet gebeuren natuurlijk, en dan is een goed ERP pakket wel weer handig om aan te sturen en het overzicht te houden. Automatendraaien moet vanzelf gaan, en daar moet ons ERP systeem ons bij ondersteunen.

Ruw

Na alle uitstapjes vandaag weer eens terug naar het automatendraaiwerk, want in wezen toch onze belangrijkste (eigenlijk de enige) bezigheid is. Ook in de techniek gebeurt genoeg interessants. Zo hebben wij, alweer een tijdje geleden, een nieuwe ruwheidsmeter aangeschaft. De oude was stuk, en repareren was gewoon niet rendabel.
En dan moet je je toch even in het fenomeen oppervlakte ruwheid verdiepen.

Want wat is dat, oppervlakte ruwheid? Welnu, oppervlakte ruwheid is iets dat zich in formules laat beschrijven. En op tekeningen staat de oppervlakte ruwheid met een symbool (dat de meetmethode min of meer bepaalt) en een getal (dat de te meten waarde aangeeft). Dat klinkt dus als exacte wetenschap. Maar helaas, zo is het niet altijd.

Het getal voor de ruwheid, wat betekent dat? Meestal een MAXIMALE ruwheid. Over het algemeen vindt een afnemer het niet zo erg als een onderdeel gladder (minder ruw dus) is dan gespecificeerd. Maar het kan zijn dat, voor de hechting van een gewenste mechanische weerstand, of de hechting van een aan te brengen laag een naast een maximale ruwheid ook een minimale ruwheid vereist wordt. Om een gewenste ‘ongeveer’ ruwheid aan te geven volstaat één getal, zoals bij de lengte, diameter en andere maten het geval is dus niet.

Maar dan nog, wat is ruwheid, at is het getal waard. Nou, eigenlijk nog niet het papier waar het op geschreven is. Daarom zijn wij zo blij met onze nieuwe oppervlakte ruwheidsmeter, Die heeft in plaats van een papierstrook een display, waarop zowel het getal als het gemeten ruwheidsprofiel weergegeven kunnen worden. En dat getal dat fluctueert per meting, zelfs als op vrijwel hetzelfde spoor op het zelfde oppervlak als voorgaande metingen gemeten wordt.
Nog erger wordt het als jet de zelfde meting in de andere richting uitvoert. Want het gebruik is om haaks op de bewerkingsgroeven (in ons geval haaks op de draainerf ) te meten. En bij een perfecte sinus is er dan niets aan de hand, maar een draainerf lijkt wat meer op een zaagtand.

Want hoe meet je oppervlakte ruwheid nu eigenlijk op een eenvoudige manier : Een taster die zich nog het best met een pick-up naald laat vergelijken meet de ‘verticale’ beweging als hij ‘horizontaal’ verplaatst wordt. Op die manier brengt hij de bewerkingsgroeven in kaart. Middels een rekentuig kan er dan een getal aan het gemeten profiel toegekend worden (zie ook http://www.viba.nl/page/info2.php?link_id=ruwheid ).

En nu moeten we nog een nuttige toepassing voor dit getal vinden, want op de tekeningen van ons draaiwerk staat heel vaak ‘zomaar iets’ ingevuld. Een oppervlakte ruwheid van 3.2 Ra (om maar een voorbeeld van een tekening op mijn bureau te noemen) laat zich op een onderdeeltje van rond 3 met een tolerantie van 0,006 mm voorstellen als een dessertbordje dat gemaakt is van een gewassen grindtegel. Lekker om je bordje uit te likken. Of er staat juist een onnodig glad oppervlak gespecificeerd. Een glad oppervlak kost meestal meer tijd om te maken, en een te glad onderdeel is dus eigenlijk te duur gemaakt. Maar te glad is ook technisch niet altijd handig, denk maar even aan een weg met een laagje ijzel er op.

Daarom kijken wij, bij ons automatendraaiwerk, niet alleen naar het getal dat op de tekening staat, maar we proberen er ook op te letten dat het onderdeel er netjes uitziet, en, voor zover wij de toepassing kennen, functioneel in orde is.

goede voornemens

Ik doe niet zo veel aan goede voornemens. Ooit heb ik mij, met Nieuwjaar, één goed voornemen voorgenomen: GEEN goede voornemens meer, en daar heb ik mij, al jaren, uitstekend aan kunnen houden.

Maar dat betekent natuurlijk niet dat je alles zomaar kunt laten lopen. Eenmaal ingezette acties moeten wel een vervolg krijgen, en het werk moet gewoon doorgaan. Nou, het werk is ook door en voor- gegaan, en al met al is de Blog er lelijk bij ingeschoten.

Noem het geen voornemen, maar een intentie. Ik wil het automatendraaiwerk blog weer vaker bijwerken. Die intentie had ik in 2010 ook, en dat is me niet helemaal gelukt. Het hiaat is zo groot dat ik er bij tijd en wijle al op aangesproken wordt dat er niets nieuws meer verschijnt.

Mijn Blog voorziet dus ergens in een behoefte. En dat stimuleert en motiveert om er mee verder te gaan. Ik heb (in oktober 2009!) al een lijstje met onderwerpen gemaakt, dat ik inmiddels leuk kan aanvullen. En zo gaan we weer verder vanaf waar we gebleven waren.

Het automatendraaiwerk blog, over de seriematige verspanende productie van rotatie symmetrische industriële onderdelen, gaat dus weer voortgezet worden (hoop ik).

draderige uitloop

Ik had het dus over schroefdraad. Ik heb al verteld dat je schroefdraad op verschillende manier kunt maken. Je kunt schroefdraad met een beitel snijden, maar ook met een tap of snijplaat. Deze omschrijving is natuurlijk vragen om verwarring, want de meeste beitels hebben tegenwoordig verwisselbare snijkanten, die wisselplaatjes, of door sommigen ook wel snijplaatjes genoemd worden. En je kunt schroefdraad ook rollen. Er zijn nog meer productiemethoden voor schroefdraad, maar dit zijn bij het automatendraaiwerk wel de meest gebruikelijke methoden.

Al deze methoden hebben één ding gemeen: De schroefdraad heeft een uitloop, en dat wordt nog wel eens vergeten.
Bij zowel draadrollen als draadsnijden met een snijplaat wordt de draad niet in één omwenteling gemaakt. De eerste gangen van de nieuw gemaakte draad zijn dus niet helemaal volledig. Afhankelijk van materiaal en gereedschap kan dat tot 4 omwentelingen (gangen) op de gemaakte lengte schelen. Een tap (voor binnendraad) of een snijplaat (voor buitendraad) heeft over het algemeen meerdere snijkanten, maar dan nog lukt het niet om in één omwenteling alle materiaal weg te snijden om een volledige schroefdraad te maken.
En bij het draadsnijden met een beitel geldt dat de beitelslede op de draaimachine tijd nodig heeft om te accelereren en weer te stoppen.

Dat is allemaal niet erg, als er bij het ontwerp van het betreffende onderdeel maar rekening mee gehouden is. Het betekent gewoon dat er een stukje onvolledige draad voor de gewenste schroefdraad uitgaat. Voor een binnendraad moet het gat (of gaatje) dus gewoon wat dieper geboord worden, en bij een buitendraad betekent het een zichtbaar stukje schroefdraad waar de bijbehorende binnenschroefdraad niet overheen past. Helaas is daar niet altijd rekening mee gehouden. Het komt voor dat, bijvoorbeeld om een onderdeel gas of vloeistof dicht te houden, het gat niet doorgeboord mag worden, en de schroef die er in moet bijna net zo lang is als het onderdeeltje dik.

En het kan ook gewoon zijn dat het er niet netjes uitziet als er een stukje schroefdraad uitsteekt. Voor een buitendraad is dit vrij simpel op te lossen. We maken dan gewoon een draaduitloopgroef. Dat is een groef op de plaats van de laatste gang (of gangen) van de schroefdraad . Zeker bij draadsnijden met een beitel, waarbij de uitloop vaak tot 1 omwenteling beperkt kan blijven is dit een probate oplossing om een nette aansluiting tussen de beide onderdelen te krijgen. En zo heeft ieder probleem bij draaiwerk een oplossing, ook bij automatendraaiwerk.

Draadloos (of tegendraads) ?

Draadloos?

De toekomst schijnt vooral draadloos te zijn, maar of dat ook voor schroefdraden geldt? Hoewel draadloos een enorme opgang maakt, vooral voor signaal overdacht, heef het ook zijn beperkingen. En nadelen, want de discussies over de invloed van radio straling op de gezondheid lopen nog volop.

De bewegingen in de bevestigings techniek zijn iets minder heftig, en niet echt vergelijkbaar. Maar het is een feit dat heel veel bevestigingen niet meer met schroefdraadartikelen gaan. Want soms is een schroef aandraaien en weer losdraaien gewoon te omslachtig. En als de verbinding éénmalig is zijn er natuurlijk veel meer mogelijkheden dan schroeven, bouten en moeren. En dat loopt van eenvoudige klinknagels tot gefreesde bajonet verbindingen.

Eén leuk voorbeeld hebben we zelf toegepast in een sluiting voor een doosje. Dit doosje geven wij weg als relatiegeschenk, en het bevat wat staaltjes van ons automatendraaiwerk. We wilden een deksel die in minder dan een kwartslag open zou gaan, net als, bijvoorbeeld, een jampot deksel. Met een standaard schroefdraad frees hebben we op de buitenzijde van de doos drie excentrische kammen gemaakt, en in de deksel is echt overeenkomstige binnenprofiel gefreesd. Het deksel past dus altijd, en is in een kleine handbeweging vast te zetten (en weer los te draaien).
Natuurlijk gaat er ook wel eens iets mis : deze onderdelen zijn indertijd door een tijdelijke Engelse medewerker geprogrammeerd, en die hebben een wat andere links/rechts beleving dan Europeanen van het vaste land. Het gevolg is dat de deksel de verkeerde kanten op opent en sluit. Het doosje en de deksel zijn dus tegendraads, en dat past wel bij ons. Dat hebben we dus maar zo gelaten.

Wat loopt hier voor draad?

Er zijn echt onwijs veel verschijningsvormen van wat wij zo simpel ‘schroefdraad’ noemen. Inmiddels zijn wij zo aan de genormeerde metrische schroefdraden gewend dat wij bijna zouden vergeten dat er nog meer normen voor schroefdraad zijn. En dat zijn lang niet altijd oude normen, veel ‘exotische’ schroefdraden worden nog gewoon toegepast. Daar hebben wij , als toeleverancier van gedraaide onderdelen, ervaring mee. Maar ook de zo vertrouwde metrische schroefdraad doet zich op verschillende manieren voor.

Even heel simpel: een schroefdraad kan wel of niet verzinkt zijn. Zink is hier even een voorbeeld, want naast zink komen er nog een groot aantal andere bedekkingslagen voor. Bedekkingslagen is een mooie term, want het geeft precies aan wat er gebeurt. Als een keurig op maat gesneden schroefdraad met een laag bedekt wordt nemen de diameters toe. Dat wil zeggen, bij een bout. Bij een moer worden de diameters kleiner. En een grotere bout past lastig in een kleiner (schroefdraad)gat. Nu lijkt het probleem niet heel groot, want een elektrolytische (zink)laag is maar vrij dun. Er is wel een addertje onder het gras: Als een laag bijvoorbeeld 10 micron dik is zal de laagdikte aan weerszijden van de schroefdraad gang neerslaan, en dat rondom de hele bout. Door het neerslaan op de schuine kant neemt de effectieve diametergroei sneller toe. Een laagdikte van 10 micron (0,01 mm) geeft dus, theoretisch een toename van de gemiddelde (‘flanken’) diameter van 25 micron. Dat is 0,025 mm. Dat lijkt nog niet de hele wereld, maar wel ¼ van de beschikbare tolerantie op de flankendiameter bij, bijvoorbeeld een M6. En dat is dan alleen maar de bout. In de moer gebeurt ook zoiets. En op de laagdikte zelf zit ook nog tolerantie. Het laat zich dus raden dat een goed passende bout en moer na verzinken niet altijd per definitie weer goed passen. Hier moet bij het draaien van schroefdraad onderdelen die één of andere deklaag krijgen goed rekening mee gehouden worden.

Gelukkig is het probleem niet zo simpel als het lijkt, want een laagdikte wordt door allerlei effecten bij een schroefdraad al vrij snel slecht voorspelbaar. De benodigde toleranties op de laagdikte kunnen dus, afhankelijk van het soort laag, flink toenemen. En daarmee het risico op een slecht passende schroefdraad ook .

Als een onderdeel tegen roest beschermd moet worden is een alternatief voor een deklaag roestvaststaal gebruiken. En schroefdraad maken in roestvaststaal heeft weer zijn eigen eigenaardigheden. In een volgende automatendraaiwerk blog kan ik daar weer op terugkomen.

schroefdraad, ingewikkeld?

Draad, ingewikkeld?

Schroefdraad is niet echt heel ingewikkeld, er is alleen ontzettend veel van. Heel veel verschillende toepassingen gebruiken op de een of andere manier schroefdraad, waar allerlei verschillende eisen aan gesteld worden. Gelukkig zijn er ook veel overeenkomsten.
Eén van de meest opvallende kenmerken van de schroefdraad is de spoed. Dit is de afstand tussen twee opeenvolgende gangen van de schroefdraad. De combinatie van spoed en diepte van de schroefdraad maakt dat de schroefdraad meestal niet in één keer gesneden kan worden. Er zal dus iets verzonnen moeten worden zodat de opeenvolgende sneden die mogelijk zijn om de schroefdraad te maken steeds het zelfde spoor volgen. En dat spoor moet dan ook nog eens precies de gevraagde spoed hebben.

Op de draaibank komt het onder meer op het oog van de vakman aan. De draaier start steeds op het juiste moment de slede met de draadsnijbeitel vanaf het juiste punt, zodat er een gelijkmatige schroefdraad ontstaat. Maar wij werken met automatisch draaimachines. Deze draaiautomaten. Zijn tegenwoordig CNC gestuurd, en werken in principe het zelfde als de draaier deed aan zijn hand draaibank: als de elektronica en vast punt per omwenteling herkent zal de draadsnijbeitel met de ingestelde spoed van het wachtpunt naar het eindpunt vertrekken. De elektronica en de mechanische componenten hebben enige tijd nodig om alle benodigde versnellingen en vertragingen uit te voeren, dus is er een bovengrens aan het toerental waarbij draad gesneden kan worden. Eigenlijk net als bij de draaier die de schroefdraad handmatig maakte, want die had ook tijd nodig om te reageren en alle benodigde bewegingen uit te voeren.

En nu heb ik me even beperkt tot de klassieke vorm van schroefdraad snijden met meerdere passages van een enkelvoudige draadsnijbeitel. Dat is even als voorbeeld, want er zijn talloze manieren om schroefdraad te snijden, zowel in als uitwendig. Ze hebben wel allemaal gemeen dat de gereedschappen die de schroefdraad maken (en dat hoeft niet altijd snijdend gereedschap te zijn) op de een of andere manier precies in de gewenste spoed langs de te vormen schroefdraad moeten bewegen. Er is dus even stof voor de volgend Blogs over automatendraaiwerk.

De draad kwijt,

Ik kom, eigenlijk een beetje verbaasd, tot de conclusie dat ik mijn weblog schromelijk verwaarloosd heb. Als de regelmaat er eenmaal uit is (en dat is hij al sinds de vakantie periode) wordt het heel makkelijk om hele grote gaten te laten vallen. En omdat de routine er uit is wordt het ook steeds lastiger om met onderwerpen voor stukjes te komen. Meestal gaat dat vrij associatief, en tijden of na het typen van de ene bijdrage maak ik alvast aantekeningen over de mogelijke onderwerpen van volgende bijdragen. Omdat ik al een tijdje geen Blog bijgehouden heb, zijn er dus ook geen onderwerpen voorhanden. Terwijl ik over automatendraaiwerk nog lang niet uitgeschreven ben. Ik bende draad een beetje kwijt, en om de draad weer op te pakken ga ik me om te beginnen verdiepen in schroefdraad. Want als je tegen draaiers ‘draad’ zegt, denken ze toch eerder aan zaken als spoed en flankenmiddellijn dan aan garens, de kleur of dernier getal. Producten met schroefdraad draaien is één van de oudste toepassingen van draaiwerk. De Engelse benaming voor een draaiautomaat is dan ook screw machine. Dat zijn dus de machines waar je schroeven mee maakt. Dat het merendeel van de draaiautomaten al vanaf de begindagen andere dingen staat te draaien is daarbij even niet belangrijk. Een deel van onze curven gestuurde draaiautomaten is zelfs niet eens in staat om zonder grote kunstgrepen een fatsoenlijke schroefdraad te maken. Stof te over dus, en vanaf binnenkort is er op deze plek weer een frequente (ik mik op tenminste wekelijkse) update van het automatendraaiwerk blog.

Sinterklaas

Terwijl de stemming alweer optimistischer wordt en de indicatoren weer op groei wijzen, wordt duidelijk dat er in onze sector harde klappen gevallen zijn, en mogelijk nog meer gaan vallen. Want zeg nu zelf, hoeveel heb je aan 5% groei, als je net 30% hebt ingeleverd? Ondanks het mooie groeicijfer blijft toch een teruggang van 25 % over. En de Nevi en verspaninings index (zie www.hamel.nl) staan echt nog niet op 5% groei. De materiaalprijzen worden wel snel hoger. Dat betekent dus dat er voor ons, automatendraaiers, net als alle andere metaalbewerkers, minder over blijft. Wat ook vanzelf betekent dat er minder metaalbewerkers overblijven.
De goedheiligman is in het land, en er kunnen weer cadeautjes worden gekocht. Ook voor de metaalbedrijven. En soms valt dat een beetje tegen, want lang niet iedere verkoping bij metaalbedrijven is vrijwillig de laatste tijd. De machine fabriek Van Rooij uit Vessem weet daar niet meer over mee te praten. Een zeer modern machinepark werd op de veiling niet eens helemaal uitverkocht. Ook voor, bijvoorbeeld, MFB Holland Machine fabriek (Veenendaal) en Beers Machining (Oisterwijk) breken spannende dagen aan. Want ook daar is het, helaas, uitverkoop.
De meeste (verspanende) metaalbedrijven lijken hun reserves te koesteren, want zoals gezegd, zelfs een groei van 10% in de komende periode betekent dat we eigenlijk een terugval van 20 % of meer op moeten vangen. Dus investeren we maar even niet. En dat is ook helemaal niet nodig, want er is capaciteit in overvloed. En dat betekent niet dat we op een geïmproviseerde manier moeten gaan produceren als we de juiste machine niet kunnen kopen. Want wat je zelf niet kunt maken kun je gewoon uitbesteden, en dat geldt zeker voor automatendraaiwerk !. Als u, in deze ‘arme’tijden, slimmer wilt produceren, staan wij klaar om u te helpen met (serie) draaiwerk en automaten draaiwerk.

klad

Klad

In mijn vorige editie (nu al bijna een maand geleden) schreef ik nog dat (verhalen) schrijven voor velen een creatieve hobby is. En eigenlijk is dit Blog dat voor mij ook. En nu is opeens de klad er behoorlijk in gekomen. Zou ik me schuldig voelen dat ik onder het mom van ‘schrijven voor mijn werk’ lekker zit te hobbyen? Of is het wat anders? Dat de klad er in komt is voor mij vrij natuurlijk, ik ben niet zo’n ‘netwerker’, en dan werk je meer in klad. Maar daar kom je niet ver mee, dus is het tijd dat ik mezelf weer eens bij mijn kladden grijp en mezelf achter mijn schrijfmachine neerzet. Want draaiwerk, en in het bijzonder automatendraaiwerk, blijft een boeiend onderwerp.
Een andere reden voor mijn afwezigheid is het werk. Niet dat er nu al zo vreselijk veel werk is, maar het kost meer tijd. Niet dat we het werken nu al verleerd zijn. Het is eerder dat het (draaiwerk) weer een beetje veranderd is. Voor veel haastwerk, en dat levert meer werk op (zonder dat het evenredig meer opbrengt). Wij willen blijven draaien ,en dat betekent dat wij ons aan de wensen van onze afnemers aan moeten passen, en dat leidt tot veranderingen. Niet dat wij nu direct met alle winden mee draaien. Als gevestigde automatendraaierij willen wij de gebruikers van automatendraaiwerk ook ‘rust’ bieden. Dat doen o.a. wij in de vorm van een voorraad service. Onderdelen die regelmatig bij ons besteld worden houden wij vaak zelf (beperkt) in voorraad. Dat is de afgelopen maanden weer heel prettig gebleken, want veel bedrijven wachtten zo lang mogelijk met bestellen. En soms wacht men dan iets te lang. Voor de afnemer is het fijn dat we dan snel draaiwerk kunnen leveren, en voor onszelf is het handig dat niet alle nieuwe bestellingen haastwerk zijn. Wij hebben, als we prioriteiten moeten stellen, meer tijd voor spoedklussen van nieuwe onderdelen. En dat kunnen voor de klant nieuwe onderdelen zijn, of draaiwerk dat (opeens) elders uitbesteed moet worden, want het begint nu toch al duidelijk te worden dat niet alle toeleveranciers ongeschonden uit de crisis gaan komen.

Tijd om te schrijven

Sinds de vakantieperiode ben ik een beetje uit mijn ritme, en schiet het schrijven voor dit Blog er bij in. En het is inmiddels hoog tijd om te schrijven, alleen de tijd om te schrijven ontbreekt. Want het is dan niet heel druk, het lijkt er op dat klanten (en ook prospects) er vooral op uit zijn om de bedrijfsvoering te frustreren. Nu zijn wij zelf ook hier en daar klant, dus daar doen wij vrolijk aan mee. En dat kost tijd.

Spoedaanvragen, waar absoluut snel een aanbieding op moet komen, maar waar je daarna nooit meer iets van hoort. We ontvangen ze, en we doen het zodoende zelf ook. Spoedorders, waar je alles voor uit je handen mag laten vallen, als er maar geproduceerd wordt, ze komen voor. Met als klap op de vuurpijl soms een annulering als je net lekker draait.

Tegenover alle spoed aan de aanvraag en bestel kant staat soms een ongelooflijke traagheid aan de betaal-kant. We mogen zelf geen muntjes draaien, dus het kost ook weer tijd om de verdiende centjes binnen te krijgen. En ik ben het opperhoofd hier, de manager, ik hoef het dus niet allemaal zelf te doen. Maar ik ben wel bij vrijwel alle acties betrokken. En betrokkenheid kost ook tijd. Vandaag dus even geen blog over automatendraaiwerk, maar over het overige reilen en zeilen van onze automatendraaierij. En ook het typen van dit korte stukje kostte meer tijd dan verwacht, want er kwam weer een spoed telefoontje tussendoor. Als het kan deze week nog leveren. Gelukkig hadden we al afspraken met deze klant gemaakt toen het stiller was, en ligt het meeste al klaar. Klant blij, want de spullen zijn op tijd. En wij blij,want wij zijn ze weer kwijt.

Draaiwerk draaien

Draaiwerk

Wij draaien, en ons werk is draaiwerk. En wij draaien niet zo maar, wij draaien op automatische draaimachines. Ons werk is dus automatendraaiwerk Ik heb er al eerder over geschreven, sterker nog, dit hele weblog gaat over automatendraaiwerk.
Mar waarin verschilt automatendraaiwerk nu van gewoon draaiwerk? Want al heeft de CNC draaimachine een enorme opmars gemaakt, dan wil dat nog niet zeggen dat iedere geautomatiseerde draaimachine een draaiautomaat is.

Om te beginnen is er de werkstuk aan en afvoer. Als er almaar een vent bij de machine moet staan om de te draaien werkstukken in en uit de machine te verplaatsen is dat een enorme verspilling van talent, want mensen kunnen zoveel meer (nou ja, de meesten dan).

Werkstuk aan- en afvoer kan op verschillende manieren gebeuren. Eén manier is met een robot, die gewoon doet of hij die vent is die hij net heeft vervangen is. Er zijn ook machines waarbij een grijpinrichting in het ontwerp geïntegreerd is.
In beide gevallen kan de machine gevoed worden met gietstukken, gezaagde materiaal, of halffabrikaten van een andere machine.
Voor kleinere producten is de simpelste oplossing om het materiaal ongedeeld aan de machine aan te voeren. Voor hele kleine producten bestaan er machines waar klossen ‘draad’ (tot een mm of vier diameter, maar soms ook groter) de materiaal aanvoer vormen. Voor ieder produkt wordt er een stukje materiaal aangevoerd, gestrekt (zodat het recht is) en gedraaid. Omdat een opgerolde klos materiaal nogal een rommeltje geeft als je die snel laat draaien bewegen de gereedschappen om het product heen.

Voor minder kleine producten is de eenvoudigste manier om de draaiautomaat met hele staven materiaal te voeden. De staven zijn al recht, en er is geen aparte zaagbewerking nodig.
Wij hebben ons gespecialiseerd in serie draaiwerk met een diameter bereik van ca. 3 tot 60 mm, en al onze draaiautomaten zijn van een automatische stafaanvoer voorzien.
Als het product klaar is schuift de staf op, en kan de draaiautomaat aan het volgende product gaan draaien. En als de staf opgebruikt is voert de automatische stafaanvoer een nieuwe staf in, zodat de machine lang onbemand door kan draaien.

Tweede handsje

Ik zag vandaag een merkwaardige advertentie op www.2dehands.nl .

Iemand zoekt daar een conventioneel (ene CNC) draaier. Kennelijk zoeken ze iemand met ervaring, anders kijk je niet op een site als 2ehands natuurlijk. Nieuwe draaiers, net van school, moeten nog een hoop leren. Ervaren draaiers zijn dan ook meestal niet nieuw meer.
Wat ook de reden mag zijn om een ‘gebruikte’ draaier te zoeken, je kunt serie draaiwerk natuurlijk ook uitbesteden. Want van altijd maar de zelfde draaidelen in serie te draaien slijt een draaier harder dan zijn machine. En CNC machines die het monotone werk van de draaier overnemen vergen best een aanzienlijke investering. Niet alleen de aanschaf, maar ook de bijbehorende inrichting en natuurlijk de opleiding. Ingewerkte draaiers, compleet met hun ingerichte werkomgeving, compleet met apparatuur, vindt u op www.automatendraaiwerk.nl .
Draaiwerk uitbesteden, voor u een zorg minder.

Vanzelf

Atomatendraaiwerk hoort vanzelf te gaan, dat past in de betekenis van automatisch. Want als je bij een wat langere serie steeds corrigeren moet ingrijpen is automatendraaiwerk al snel minder leuk werk. En als het lekker draait, heb je er geen omkijken naar.
Enerzijds wordt dat bepaald door het werkstuk. Een heel simpel werkstuk vraagt nu eenmaal minder aandacht dan een complex product van vervelend materiaal, met bovendien allemaal lastige toleranties. Anderzijds wordt het al dan niet als vanzelf draaien ook bepaald door de machine. Want wat voor een gammele machine een hele opgave is, is voor een stabiele robuuste machine een eitje.

Op dit moment hebben we dus iets lopen dat echt lekker draait. Het is een productje met een leuke vorm, maar, door speciaal gereedschap, eigenlijk eenvoudige bewegingen. Twee axiale excentrische axiale gaatje worden gelijktijdig aan één kant geboord (met een profielboor) en aan de andere kant afgebraamd, en een wat onhandige freescontour wordt met een

speciaal geslepen frees (met dank aan STIJ)

.
Dan is het productje ook nog van prettig materiaal (Aluminium 2011), en het staat op onze Miyano BNJ42, wat een dijk van een machine is. Als ik onze serieuze concurrenten één machine met klem af zou raden, dan zou het deze Miyano zijn. Want als iedereen van dit soort machines gaat kopen zou ik dat voor onszelf toch wel jammer vinden.

Het is gedaan met de rust

De vakanties beginnen weer af te lopen, Nederland gaat weer aan de gang, en op één uitzondering na zijn we deze en volgende week weer compleet. Er moet dus gewerkt worden. En voor ons is werk: automatendraaiwerk. We hebben een aantal leuke series op de machines staan, en er wachten er nog een paar tot ze ook in de ‘draaimolen’ mogen.
Het ‘druppelt’ aanvragen, dus er is kans dat we weer even lekker door kunnen draaien.

En ik kan dus ook weer mijn (dagelijkse) blog bij gaan houden. Dat moet wel ergens over gaan. De afgelopen weken heb ik weer meer tijd tussen de machines doorgebracht, dus ik heb wel ideeën. Maar als lezers ideeën, suggesties of vragen hebben houd ik me uiteraard ook aanbevolen.

Vakantiewerk

Terwijl half Nederland aan één van de costa’s of in een bungalowpark bij zit te komen van de afgelopen 49 weken hard werken ploeteren wij verder. Met maar een paar man (want de rest zit in een of ander bungalow park, of aan een costa) draaien wij door. En dat is best leuk, een weekje fabriekje spelen. Maar ook druk, vandaar dat het bijhouden van het weblog er soms (nou ja, zeg maar helemaal) bij inschiet. Gelukkig gaat er een boel vanzelf, want daar zijn wij automatendraaiers voor. Maar de draai automaten moeten wel ingesteld, gevoederd met materiaal, gelaafd met koel en smeermiddelen en weer leeggehaald worden. Want er moeten draai krullen en werkstukken worden afgevoerd. Je kunt er geen huisdieren voor hebben. Daarna dient er aan de gedraaide producten nazorg verleend te worden in de zin van schoonmaken, afbramen, conserveren (anders worden ze bruin, op zich kan dat mooi zijn, maar bij stalen draai delen vind ik dat niet staan) .

Als er even niets nieuws in deze blog verschijnt weet u nu dus dat ik aan het draaien ben.

feest !!

Ik constateer, met enige verbazing, dat dit de 100e editie van mijn automatendraaiwerk blog is. Het begon als ‘huiswerk’, en is inmiddels, via een ritueel, uitgegroeid tot een stukje ‘dagelijks leven’. Want in het Blog schrijven is leuk om te doen. Hopelijk is het ook leuk om te lezen, anders heeft het nog geen nut.

Want het automatendraaiwerk Blog heeft een bedoeling. Als het automatendraaiwerk blog werkt helpt het bij te dragen aan de bekendheid van onze automatendraaierij. Wij zijn een dienstverlenend bedrijf, en we hopen positieve bekendheid te verwerven door nuttige informatie te verstrekken. Natuurlijk zit er over deze nuttige informatie over draaiwerk, en de bijbehorende materialen, gereedschappen, hulpmiddelen en kennis een commercieel sausje. Want wat heb je, als bedrijf, aan bekendheid als het niet tot omzet leidt? Daar doen we ook niet geheimzinnig over. We willen met dit automatendraaiwerk blog natuurlijk wat beter uitleggen wat we zoal doen, om zo de keuze tussen zelfdoen en uitbesteden van draaiwerk wat eenvoudiger te maken. Een oud zegswijs zegt :”stel niet tot morgen uit wat je vandaag kunt laten doen”, en zo is het met uitbesteden ook. Als je ergens tegenop kijkt, kan het tijd worden om uit te besteden. En als dat uit te besteden werk toevallig draaiwerk is, dan weten wij wel een adresje voor u.